بررسی احکام فقهی تجسّس با رویکردی بر نظر امام خمینی(ره)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق و اندیشه های امام خمینی، واحد تبریز،دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

2 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

3 دانشیار گروه حقوق ، دانشکده حقوق و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز

چکیده

زمینه و هدف: یکی از محرمات دین اسلام، تجسّس پیرامون اسرار مردم است به این معنا که هیچ کس حق ندارد در مسائل داخلی و اسرار شخصی افراد و اموری که مردم تمایل دارند، پنهان بماند تتبّع و تفحص نماید. ماهیت و احکام شرعی تجسّس یکی از مباحث مهم اخلاقی برای همه ی مردم جامعه اسلامی و بخصوص برای افرادی است که لازمۀ شغل آنها، تجسّس می باشد، مثل نیروهای امنیتی و اطلاعاتی. واژه تجسّس در لغت از ماده جسّ به معنای جستجو برای دست یابی به اسرار و عیوب پنهان دیگران که جنبۀ شخصی دارد، آمده است. این پژوهش با هدف « بررسی تجسّس و مبانی فقهی آن، برای رفع برخی شبهاتی که در استفاده از این شیوه، دامنگیر نیروهای حفاظتی و اطلاعاتی می باشد»، انجام گرفت.
روش‌شناسی : مقالة پیش رو با روش تحقیق کیفی با استفاده از مطالعه و تحلیل اسنادی، درصدد پاسخگویی به این سئوالات است که آیا تجسّس در اسلام حرام است یا جایز؟ یا لازم و واجب؟ نظر امام خمینی(ره) در مورد تجسّس چیست؟
یافته‌ها و نتیجه‌گیری: یافته ها نشان می دهد تجسّس در آموزه های اسلامی به انواعی تقسیم شده و هرکدام دارای احکام جداگانه ای است. تجسّس در مسائل شخصی و مسایل عقیدتی فی نفسه مذموم و فعلی حرام می باشد؛ در خصوص مسائل اجتماعی و عمومی به خاطر جلوگیری از ورود ضرر و زیان به افراد و نهادهای حکومتی، امری جایز بوده و در رابطه با مسائل امنیتی به جهت حفظ نظام اسلامی و تأمین امنیت اجتماعی، امری واجب و لازم است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Study of Jurisprudential Rules of Surveillance with an Approach to Imam Khomeini''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''s Viewpoint

نویسندگان [English]

  • Seyed jafar Hosseini 1
  • Rahim Vakilzadeh 2
  • , Hassan Movassaghi 3
1 Seyed Jafar Hosseini , Ph.D. Student in ( Jurisprudence and Legal Practices, Ideas of Imam Khomeini), Tabriz branch , Islamic Azad University , Tabriz ,Iran.
2 Assistant Professor of Jurisprudence and law, Department , Tabriz Branch , Islamic Azad University , Tabriz ,Iran.*Corresponding Author
3 Associate Professor of Law, Department , Tabriz Branch , Islamic Azad University , Tabriz ,Iran.
چکیده [English]

Background and Purpose:one of the taboos of Islam is spying on people''''''''s secrets in the sense that no one has the right in internal affairs and personal secrets of people and things that people want, hide and seek and investigate. The nature and religious rules of spying is one of the most important moral issues for all people of the Islamic society and especially for people whose job requires intelligence, such as security and intelligence forces. The word espionage literally means search for secrets and there are hidden flaws of others that have a personal aspect. The aim of this study is to "investigate the investigation and its jurisprudential principles, in order to eliminate some doubts that are involved in the use of this method by the security and intelligence forces", was performed.
Methodology : The present article seeks to answer these questions using a qualitative research method using documentary study and analysis is spying forbidden or permissible in Islam? Or necessary and obligatory? What is Imam Khomeini''''''''s view on espionage?
Findings and Conclusions:The findings show that espionage in Islamic teachings is divided into types and each has its own rules.
Spying on personal and ideological issues is in itself reprehensible and currently forbidden; regarding social and public issues in order to prevent losses it was permissible for individuals and government institutions and in relation to security issues in order to preserve the Islamic system and providing social security is a must.

کلیدواژه‌ها [English]

  • surveillance
  • All kinds of surveillance
  • Quran
  • traditions
  • Imam Khomeini