نارسایی های ناظر برجرم‌انگاری بزه جاسوسی در حقوق کیفری ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 معاون دادستان نظامی استان سمنان

2 استادیارگروه حقوق دانشگاه دامغان

3 استادیار دانشگاه آزاد دامغان

چکیده

ایجاد و حفظ امنیت ملی از وظایف عمده هر نظام و حکومتی است تا جایی که موفقیت کشورها در حفاظت از این امنیت، معیاری مناسب برای سنجش انسجام و اقتدار کشورها و رفاه شهروندان محسوب می‌شود. قوانین جامع و بدون نقص در حوزه امنیت ملی مهمترین ابزار در مجازات و بازدارندگی جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی است. تامل در متون قوانین جزایی جهت دست یابی نارسایی های ناظر بر جاسوسی مهمترین رسالت این پژوهش محسوب می شود. روش این تحقیق به روش توصیفی – تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای انجام شده است.
یافته های این تحقیق نشانگر آن است که در ارتباط با رکن قانونی، وجود ابهامات تقنینی در مصادیق جاسوسی، عدم تفکیک جاسوسی از خیانت به کشور و استفاده از قیود متعدد و غیر ضرور در زمره این نارسائی‌ها می‌باشد. در ارتباط با ارکان مادی و روانی نیز می‌توان به ترتیب به تحدید موضوع جاسوسی و عدم شمول آن به جنبه‌های جدید امنیتی و نیز تقید جرم‌انگاری به سوءنیت خاص و انگیزه مجرمانه اشاره کرد. با توجه به نارسایی‌های فوق و نیز عدم حمایت کیفری کامل مقنن از منافع حیاتی و محوری مردم، پیشنهاد نگارنده همانا لزوم توجه قانونگذار به ضرورت توسعه دامنه‌ی جرم‌انگاری این جرم به جنبه‌های نوین اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی امنیت و نیزگسترش موضوع آن به مطلق اطلاعات و اشیاء می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Failures in criminalizing espionage in Iranian criminal law

نویسندگان [English]

  • yahya kazemi ramedani 1
  • Seyyed Mahmoud Majidi 2
  • Morteza Barati 3
1 PhD student in Criminal Law and Criminology, Damghan Azad University, Deputy Military Prosecutor of Semnan Province
2 Assistant professor in criminal law in Damghan University
3 Assistant Professor of Damghan Azad University
چکیده [English]

Establishing national security is a major task for every government system, so that the country's success in protecting the security is a good indication of integrity, authority and resident welfare of countries. In the field of national security, Comprehensive and impeccable laws are the most important tools for punishment and crime prevention against the security and tranquility. Reflecting upon Iran's Penal Code texts show that some cases are often hidden from view by ‎lawmakers.‎ using comparative study, this paper explores and examines the various aspects of the Islamic ‎Penal code Art. about some of the most important crimes against security, uncertainties in ‎Legislative elicitation‏ ‏and its level of criminalization comprehensiveness, and offers legal ‎strategies in this area‏.‏ Nowadays, the technical and economic strength is pulling power in every country, and criminalization practices of some crimes against the public interest in the laws of Iran generally differ from major Tends of Criminal Law in recent decades. As Economic, cultural and social security are among the new aspects of security, care should be exercised in formulation of regulations against security crimes such as espionage by law makers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Espionage
  • Crime against the government
  • Criminal Policy
  • Ambiguous Criminalization
اردبیلی، محمد‌علی (1377)، حقوق جزای عمومی، ج 2، تهران: میزان.
پوربافرانی، حسن (1390)، حقوق جزای اختصاصی جرائم علیه امنیت و آسایش عمومی، تهران: جنگل.
پیمانی، ضیاءالدین (1375)، حقوق کیفری اختصاصی جرائم علیه امنیت و آسایش عمومی با تجدیدنظر کامل بر اساس قانون تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده، مصوب 2/3/1375، تهران: میزان.
جعفری‌لنگرودی، محمد‌جعفر (1387)، وسیط در ترمینولوژی حقوق، تهران: گنج دانش.
حبیب‌زاده، محمد‌جعفر و قاسم کرامت (1389)، «جرم بی‌مبالاتی در حفظ اطلاعات طبقه‌بندی شده»، مجله حقوق، دوره 40، ش، صص: 123-105.
دهخدا، علی‌اکبر (1342)، لغت‌نامه، ج 7 و 16، تهران: دانشگاه تهران.
دهخدا، علی‌اکبر (1342)، لغت‌نامه، ج 7 و 16، تهران: دانشگاه تهران.
رحمدل، منصور (1394)، «جاسوسی و خیانت به کشور»، فصلنامه تحقیقات حقوقی آزاد، ش 28.
زراعت، عباس (1383)، قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی، تهران: ققنوس.
زراعت، عباس (1385)، حقوق جزای اختصاصی تطبیقی، ج 3، جرائم علیه امنیت و آسایش عمومی تطبیق در قانون جزای فرانسه، لبنان، اردن و ایران، تهران: ققنوس.
زراعت، عباس (1390)، حقوق جزای اختصاصی، ج 3، جرائم علیه امنیت و آسایش عمومی، تهران: جنگل.
ساریخانی، عادل (1378)، جاسوسی و خیانت به کشور، قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
السان، مصطفی (1387)، «جرائم علیه اسرار تجاری»، مجله حقوق، ش 23، دوره 38، صص: 1-4.
سمیعی‌فر، سعیده (1397)، «کلاهبرداری رایانه‌ای»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه دامغان.
شامبیاتی، هوشنگ (1393)، حقوق کیفری اختصاصی، تهران: ژوبین.
عمید، حسن (1372)، فرهنگ فارسی عمید، تهران: امیرکبیر.
گلدوزیان، ایرج (1378)، حقوق جزای اختصاصی، تهران: ماجد.
مجیدی، سید‌محمود (1393)، حقوق کیفری اختصاصی جرائم علیه امنیت، تهران: میزان.
محمدنسل، غلامرضا (1395)، حقوق جزای اختصاصی، جرائم رایانه‌ای در حقوق ایران، تهران: میزان.
میرمحمد صادقی، حسین (1378)، «جرم جاسوسی»، ماهنامه دادرسی، سال سوم، ش 18، 55-52.
میرمحمد صادقی، حسین (1398)، حقوق کیفری اختصاصی، ج 3، جرائم علیه امنیت و آسایش عمومی، تهران: میزان.
نجفی‌توانا، علی و فهیم مصطفی‌زاده (1392)، «جرم‌انگاری در نظام کیفری جمهوری اسلامی ایران». مطالعات فقه و حقوق اسلامی، ش 8، سال پنجم، 169-149.
نجفی‌توانا، علی و محمد امینی (1390)، «حمایت کیفری از اسرار تجاری در حقوق ایران و قوانین فدرال آمریکا»، مجله حقوق اسلامی، سال هشتم، ش 29، 181-153.
نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین (1387)، «جرم‌شناسی»، تقریرات دوره دکتری، دانشکدة حقوق دانشگاه شهیدبهشتی.
نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین (1392)، «ازجرم‌شناسی انتقادی تا جرم‌شناسی امنیتی»، تقریرات دوره دکتری، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی.
نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین و حمید هاشم‌بیگی (1373)، دانشنامه جرم‌شناسی، تهران، انتشارات شهید بهشتی.
ولیدی، محمد‌صالح (1371)، حقوق جزای اختصاصی، ج 3، جرائم بر ضد امنیت و آسایش عمومی، تهران: غروب.
ولیدی، محمد‌صالح (1385)، «نگاهی به گزارش شور اول طرح اصلاح و الحاق موادی به فصل اول کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی»، مجله حقوق عدالت آراء، ش 4 و 5، 235-223.
هوساگ، داگلاس‌ (1390)، جرم‌انگاری افراطی، ترجمة محمد‌تقی نوری، تهران: انتشارات مجد.
Bouloc (Bernard) et Myaud (Yves). (1996). Code pénal Comment Paris, Dalloz.
Cornu (Gérard), (sous la dir.de). (1992). Vocabulaire juridique, Paris, 3eéd. PUF
Desportes (Frédéric) et Francis le Gunehec. (2008). Droit pénal général, Paris, 9eéd, Economica.
Leclerc (Henri). (2013). Le nouveau code pénal, Paris, 3eéd, Seuil.
Larguier (Jean) et Philippe (Conte) et Anne – Marie larguier. (1994). Droit pénal spécial, 8eéd Dalloz.
Larguier (Jean) et Anne – Marie larguier. (1994). Droit pénal spécial, 8eéd, Dalloz.
Mayaud (Yves). (2016). Code pénal, Paris, 102eéd, Dalloz.
Pelletier (Hervé) et Jean Perfetti. (2003). Code pénal, Paris, Litec, Litec.
Pradel (Jean) et Michel Danti – Juan. (2001). Manuel de droit pénal spécial, Paris, 2eéd,Cujas.
Rassat (Michèl – Laure). (2014). Droit pénal spécial, Paris, 7eéd,Dalloz.