ارزشیابی اثربخشی رفتاری آموزش‌های امنیتی معکوس و رابطه آنها با توانمندسازی روان‌شناختی کارکنان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه آموزش عالی دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

براى تعیین نتیجه و ارزشیابی میزان اثربخشی برنامه‌های آموزشى در سازمان نیروی انتظامی، لازم است عملکردهاى رفتاری آن مورد ارزشیابى قرار گیرد تا بتوان انحراف‌های احتمالى از هدف‌هاى برنامه را کشف و تصحیح کرد. بهترین راهکار براى انجام یک ارزشیابى بومی، اندازه‌گیرى تغییرهایى است که در شاخص‌های رفتاری و توانمندسازی روان‌شناختی کارکنان پس از حضور در دوره آموزشى در آنان به‌وجود آمده است. بر این اساس، این پژوهش با سه سؤال و فرضیه پژوهشی، به دنبال آن بود تا با شناسایی و تدوین شاخص‌های «اثربخشی رفتاری» و «توانمندسازی روان‌شناختی» بر اساس نظریه‌های کرک‌پاتریک و اِسپریتزر، یک فرایند ارزشیابی اثربخشی رفتاری بومی را طراحی و پیاده‎سازی نماید. به لحاظ هدف، این پژوهش از نوع تحقیق و توسعه بوده و از لحاظ چگونگی گردآوری داده‌های مورد نیاز برای پاسخ به سؤال‌های پژوهش، در گروه طرح پژوهش ترکیبی_اکتشافی طبقه‌بندی می‌شود. ضمن اینکه، از سه روش پژوهشی مرور نظام‌مند منابع علمی، تحلیل محتوای مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و پیمایش مقطعی سه پرسش‎نامه نگرش‌سنج به صورت پس‌رویدادی در دو نمونه آماری با حجم هر کدام 360 نفر استفاده شد. پس از تعیین شاخص‌ها و پیمایش مقطعی آنها در یک خوشه آماری، نتایج ضمن تأیید سه فرضیه پژوهش نشان داد از دیدگاه کارکنان و مدیران خوشه آماری، آموزش‌های امنیتی معکوس دارای اثربخشی رفتاری معنادار در سه مؤلفه رفتار دانشی، رفتار نگرشی و رفتار مهارتی می‌باشند و این آموزش‌ها به خوبی توانسته بر توانمندسازی روان‌شناختی کارکنان تأثیر مثبت داشته باشد که این هم موجب افزایش رضایت مدیران در راستای انجام وظایف محوله و بهره‌وری سازمانی می‌گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


براتی‌مصلح، محمدسعید و سعید شکری‌پور (1395)، بررسی اثربخشی آموزش‌های کارشناسی ارشد فرماندهی و مدیریت انتظامی، مدیریت بر آموزش انتظامی، 4(33)، 65-90.
برزیگر، ربابه (1391)، «بررسی میزان تأثیر آموزش‌های ضمن‌خدمت بر توانمندسازی مدیران و معاونان شعب بانک ملی شهر تهران»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی.
پارسامعین، کورش و یزدانی، ملیحه (1398)، «ارتباط بین آموزش ضمن‎خدمت با کارایی و اثربخشی کارکنان ناجا در شهر تهران»، آموزش در علوم انتظامی، 26(25)، 112-130.
ترک‌زاده، جعفر؛ عبداله مجیدی و هادی نورمحمدی (1388)، «ارزش‌یابی اثربخشی بیرونی برنامه درسی آموزش درجه‌داری رسته انتظامی ناجا»، پژوهش‌های مدیریت انتظامی (مطالعات مدیریت انتظامی)، 4(4)، 461-481.
تقی‌پور، احسان؛ سلیمان ایرانزاده و یعقوب علوی‌متین (1396)، «بررسی تأثیر آموزش‌های مهارتی ضمن‌خدمت در ارتقای قابلیت اطمینان در صنایع دانش‌بنیان دریایی با نقش میانجی توانمندسازی منابع انسانی»، آموزش علوم دریایی. 10، 30-40.
حجتی، حمید؛ یداله مهرعلیزاده؛ حمید فرهادی؛ سودابه آلوستانی؛ محسن آقاملایی؛ اشکان اقبال و غلامرضا نوباغی (1392)، «ارزش‌یابی اثربخش دوره‎های آموزش ضمن‎خدمت پرستاران بر اساس مدل پاتریک: مطالعه موردی»، مدیریت پرستاری، 2(3)، 35-42.
خراسانی، اباصلت و هومن دوستی (1391)، «ارزش‌یابی اثربخشی آموزش‌های سازمانی»، راهنمای عملیاتی، تهران: مرکز آموزش و تحقیقات صنعتی ایران.
خراسانی، اباصلت؛ علیرضا جوان‎بخت و سیدشمس‌الدین چاوشی (1395)، «بررسی تأثیر آموزش‌های ضمن‌خدمت بر ابعاد توانمندسازی منابع انسانی»، آموزش و توسعه منابع انسانی، 3(9)، 1-20.
دهقانی، علی؛ علی‌رضا دقیقی‌اصلی و فاطمه پورولی (1394)، «بررسی تأثیر آموزش‌های ضمن‌خدمت بر توانمندی و عملکرد شغلی کارکنان در یک شرکت بیمه‌‌ای»، پژوهشنامه بیمه، 30(2)، 35-60.
رازقی، منیر؛ سیدمحمود میرزمانی‌بافقی و علیرضا عراقیه (1394)، «بررسی دوره‌های آموزش ضمن‌خدمت از دیدگاه کارشناسان مراکز ناتوانی یادگیری در شهرستان‌های استان تهران»، مشاوره و روان درمانی، 4(14)، 24-38.
سرمد، زهره؛ عباس بازرگان و الهه حجازی (1384) روش‌های پژوهش در علوم رفتاری، تهران: آگاه.
سعادت، اسفندیار (1397)، مدیریت منابع انسانی، تهران: سمت.
سیدرضا، عطیه (1395)، «بررسی تطبیقی ارزش‌یابی کیفیت تدریس در آموزش عالی»، نامه آموزش عالی، 9(35)، 55-75.
سیف، علی‌اکبر (1398)، اندازه‌گیری، سنجش و ارزش‌یابی آموزشی، تهران: دوران.
سیف، علی‌اکبر (1398)، روان‌شناسی پرورشی نوین: روان‌شناسی یادگیری و آموزش، تهران: دوران.
شهبازی، بهزاد (1389)، توانمندسازی کارکنان (تعاریف، الزامات و مدل‌ها)، منابع انسانی ناجا، 5 (21)، 33-58.
عباسیان، عبدالحسین؛ قاسم سلیمی و رضا آذین (۱۳۸۷)، «ارزش‌یابی کیفیت آموزش‌های مهندسی: مطالعه موردی بررسی اثربخشی دوره آموزشی جوش مقاومتی بر اساس مدل کرک‌پاتریک»، آموزش مهندسی ایران، ۱۰ (۳۹)، ۳۷-۶۲.
عبدالهی، بیژن و عبدالرحیم نوه‌ابراهیم (۱۳۸۶)، توانمندسازی کارکنان: کلید طلایی مدیریت منابع انسانی، تهران: ویرایش.
عبدالهی، بیژن (1384)، «توانمندسازی روان‌شناختی کارکنان: ابعاد و اعتبار‎سنجی بر اساس مدل معادلات ساختاری»، پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 11(35-36)، 37-64.
عزیزی، سعدی و قاسم سلیمی (1395)، «ارزش‌یابی اثربخشی دوره‌های آموزش ضمن‎خدمت فرماندهی انتظامی استان فارس»، دانش انتظامی فارس، 2(10)، 1-24.
عسگری، بهمن؛ حسین پورسلطانی‌زرندی و کیوان مشیری (1393)، «ارتباط یادگیری سازمانی با توانمندسازی روان‎شناختی کارکنان اداره کل ورزش و جوانان استان تهران»، مطالعات مدیریت ورزشی، 23، 163-178.
کردزنگنه، آزاده؛ سکینه شاهی و یداله مهرعلیزاده (1392)، «بررسی اثربخشی دوره‎های آموزشی ICDL بر توانمندی‎های دانشی، نگرشی و مهارتی کارکنان سازمان آب و برق استان خوزستان»، مجله علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران، 20(1)، 95-116.
کولیوند، حسن؛ محسن زراعتی و مهدی زکی‌پور (1393)، «مطالعه رابطه آموزش‌های ضمن‌خدمت و توانمندسازی روان‌شناختی کارکنان؛ مطالعه موردی»، مطالعات منابع انسانی، 3(11)، 149-169.
گرجی، محمدباقر (1389)، «ارزش‌یابی تأثیر توانمندی بر عملکرد کارکنان»، مدیریت، 7(17)، 81-95.
فتحی‌واجارگاه، کورش (1378)، درآمدی بر برنامه‌ریزی آموزش ضمن‌خدمت کارکنان، تهران: سرآمد کاوش.
قهرمانی‌گلوزان، علی‌اکبر و اعظم‌السادات مصطفوی (1394)، «بررسی تأثیر آموزش‌های ضمن‌خدمت بر توانمندسازی کارکنان از دیدگاه فراگیران در استانداری قزوین»، مدیریت توسعه و تحول، 23، 63-74.
متانی، مهرداد و رمضان حسن‌زاده (1387)، «بررسی اثربخشی دوره‌های آموزش ضمن‎خدمت بر عملکرد کارکنا»ن (در دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری)، پژوهشنامه تربیتی، 4(16)، 159-179.
محبی، علی و علی‌اکبر چراغی (1395)، «میزان اثربخشی آموزش دروس تخصصی دوره آموزشی رسته اطلاعات در آموزشگاه‌های علمی- تخصصی (مورد مطالعه: آموزشگاه علمی- تخصصی شهید چمران کرج)»، دانش انتظامی، 7(71)، 129-146.
محسن‌پور، بهرام (1395)، مبانى برنامه‌ریزى آموزشی، تهران: سمت.
نوه‌ابراهیم، عبدالرحیم و داود مجیدی (1393)، «ارزش‌یابی اثربخشی دوره‌های آموزش ضمن‌خدمت در ارتقای عملکرد شغلی کارکنان پلیس»، مدیریت منابع در نیروی انتظامی، 7(2)، 95-118.
نوه‌ابراهیم، عبدالرحیم و بیژن عبداللهی (1386)، «توانمندسازی کارکنان: کلید طلایی»، مدیریت منابع انسانی، تهران: ویرایش.
نورعلی‌زاده، رحمان؛ افشین افراسیابی و علی غزلاوی (1397)، «سنجش میزان اثربخشی دوره‌های آموزش ضمن‎خدمت بر اساس مدل هالتون (مطالعه موردی: فراگیران مرکز آموزشی انصارالمهدی استان خوزستان در سال 97)»، دانش انتظامی خوزستان، 7(24)، 18-37.
هوشمندجا، منیژه؛ خدیجه علی‌آبادی؛ محمدرضا نیلی؛ آیین محمدی و علی دلاور (1396)، «طراحی و اعتباریابی الگوی آموزش مبتنی بر موبایل برای خودمراقبتی بیماران دیابتی»، راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، 10(4)، 312-321.
Appelbaum, S. H, & Honeggar, K (1998). Empowerment: a contrasting overview of organizations in general and nursing in particular‐an examination of organizational factors, managerial behaviors, job design, and structural power, Empowerment in Organizations. 6(2), 29-50.
Ashforth, B. E (1989). The experience of powerlessness in organizations. Organizational behavior and human decision processes, 43(2), 207-242.
Bajjlay, S (2005). Enhancing student/faculty cpmmunication in online course. Online Journal of Distance Learning Administration, 8(3), 1-11.
Bandura, A (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: Freeman.
Bergmann, J, & Sams, A (2012). Flip your classroom: Reach every student in every class every day. Washington, DC: International Society for Technology in Education.
Boeije, H (2002). A purposeful approach to the constant comparative method in the analysis of qualitative interviews. Quality and quantity, 36(4), 391-409.
Chang, Y. H. E (2010). An empirical study of Kirkpatrick's evaluation model in the hospitality industry. Doctoral Dissertation, Florida international university.
Chen, M (2010). Education Nation. San Francisco: Jossey-Bass.
Corbin, J. M, & Strauss, A (1990). Grounded theory research: Procedures, canons, and evaluative criteria. Qualitative sociology, 13(1), 3-21.
Elo, S, & Kyngäs, H (2008). The qualitative content analysis process. Journal of advanced nursing, 62(1), 107-115.
Galway, L. P, Corbett, K. K, Takaro, T. K, Tairyan, K, & Frank, E (2014). A novel integration of online and flipped classroom instructional models in public health higher education. BMC Medical Education, 14(1), 181-190.
Hsieh, H. F, & Shannon, S. E (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative health research, 15(9), 1277-1288.
Kirkpatrick, D. L (1959). Techniques for evaluating training programs. Journal of ASTD, 11, 1-13.
Nederveld, A, & Berge, Z. L (2015). Flipped learning in the workplace. Journal of Workplace Learning, 27(2), 162-172.
O'Flaherty, J, & Phillips, C (2015). The use of flipped classrooms in higher education: A scoping review. The Internet and Higher Education, 25, 85-95.
Pierce, R, & Fox, J (2012). Vodcasts and active-learning exercises in a “flipped classroom” model of a renal pharmacotherapy module. American journal of pharmaceutical education, 76(10), 196.
Reinhardt, J. Y (2014). Improving classroom practice through collaborative inquiry: A case of flipped learning. The University of North Carolina at Greensboro.
See, S, & Conry, J. M (2014). Flip my class! A faculty development demonstration of a flipped-classroom. Currents in Pharmacy Teaching and Learning, 6(4), 585-588.
Thomas, K. W, & Velthouse, B. A (1990). Cognitive elements of empowerment: An “interpretive” model of intrinsic task motivation. Academy of management review, 15(4), 666-681.
Tucker, B (2012). The flipped classroom. Education next, 12(1), 82-83.
Son, J. Y (2016). Comparing physical, virtual, and hybrid flipped labs for general education biology. Online Learning, 20(3), 228-243.
Spreitzer, G. M (1996). Social structural characteristics of psychological empowerment. Academy of management journal, 39(2), 483-504. ‏
Spreitzer, G. M (1995). Psychological empowerment in the workplace: Dimensions, measurement, and validation. Academy of management Journal, 38(5), 1442-1465.
Staker, H, & Horn, M. B (2012). Classifying K-12 blended learning. Innosight Institute.
Strayer, J. F (2012). How learning in an inverted classroom influences cooperation, innovation and task orientation. Learning Environments Research, 15(2), 171-193.
Whetten, D. A, Cameron, K. S, & Woods, M (2007). Developing management skills. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.
Winter, J. W (2018). Performance and motivation in a middle school flipped learning course. TechTrends, 62(2), 176-183.